اگر علاقه مند به مباحث تلویزیون باشید با کتابهای زیر

فن تولید برنامه های تلویزیونی ـ ترجمه مهدی رحیمیان ـ ناشر: سروش

تولید موثر برنامه های تلویزیونی ـ ترجمه: مریم گل بابایی ـ ناشر: دانشگاه آزاد واحد جنوب

تکنیک نورپردازی ـ مترجم: فواد نجف زاده و احمد لاری ـ ناشر: سروش

آشنا هستید

به واسطه معروفیت برنامه «اپرا وینفری» و«ریکی لیک» این قالب یعنی مصاحبه همراه با حضور تماشاگر عمومی شده و گسترش یافته است. بینندگان می توانند در این نوع قالب در مورد موضوع مورد بحث، صحبت کنند البته اینان عده قلیلی از بینندگانی هستند که برنامه را تماشا می کنند و مشتاق هستند در برنامه حضور یابند و سوالات مورد علاقه خود را بپرسند.

دو الگوی معروف برای تولید وجود دارد که عبارتند از:Cause to Effect (محتوا محور) و   Effect to Cause(مخاطب محور).نقطه آغاز هر دو الگو، ایده اولیه است، اما مسیری که تا گام آخر ،یعنی رساندن پیام برنامه به مخاطب پیموده می شود متفاوت است.

کروماکی به تکنیکی گفته می شود که به صورت الکترونیکی، رنگ غالب پس زمینه را که اغلب اوقات آبی است را حذف می کنند و به جای ان تصاویر دلخواه خود را قرار می دهند. در این سالها از پرده آبی یا سبز در فیلم و یا  تلویزیون برای کروماکی استفاده می شود.جزییات تکنیکی آن را شما باید حتما آن را در ذهن تان لحاظ نمایید.

Coming Soon : قطعات کوتاهی هستند که پیش از آنکه یک برنامه تلویزیونی یا یک فیلم سینمایی به نمایش درآید سازندگان اثر در قطعاتی کوتاه به معرفی برنامه خود می پردازند تا علاقه مندان را جذب خود ساخته و مخاطبان بیشتری را جلب نمایند.

  در فرهنگ آکسفورد معادل «وله» واژه Interlued آمده است به معنای میان پرده و زمان اندکی که قسمتهای یک نمایش یا فیلم از هم جدا می کند. همچنین به قسمتی که در«میان وقفه» ارائه می شود و شامل موزیک، فیلم و تبلیغ است. به بیان دیگر وله به مجموعه ای از افکتهای تصویری گفته می شود که ما بین برخی برنامه های تلویزیونی به سبب اهدافی خاص پخش می شود.

می توان وله ها را به وله های مستقل، وله های اعلام برنامه یا وله اعلامی، وله های مکمل که شامل( وله های مقدماتی، وله های میان برنامه و وله های همزمان یا زیر نویس) تقسیم بندی نمود.

ـ وله مستقل: به صورت مستقل از سایر برنامه ها و با اهدافی در جهت اهداف شبکه پخش کننده طراحی می شوند. وله های مستقل یه سبب ایجاد شناخت، تبلیغ، آگاهی دادن در زمینه ای خاص و منطبق با اهداف آن شبکه طراحی و اجرا می شوند.                                       

ـ وله اعلام برنامه یا وله اعلامی: وله های اعلام بنامه با هدف معرفی عملکردهای کلی و دقیق برنامه های تولید شده و یا تنظیم شده طراحی می شوند و بیشتر رسالت اطلاع رسانی در زمینه روند و پخش دقیق زمان برنامه های را بر عهده دارند.

ـ وله های مکمل: به گروههایی اطلاق می شود که همزمان با برنامه یا قبل و یا در بین برنامه پخش می شوند و شامل وله های مقدماتی، میان برنامه و همزمان هستند.

الف- وله های مقدماتی:  وله های مقدماتی قبل از شروع برنامه اعم از خبر و سریال به عنوان فراخوان به کار می روند و برای آماده سازی ذهن بیننده هستند. این وله ها قبل از شروع فیلم سینمایی و خبر می آیند.

ب- وله های میان برنامه: وله های میان برنامه خاص برنامه ای نیستند، اما بیشتر در برنامه های ترکیبی کاربرد دارند. در حین پخش برنامه هایی مانند میزگرد، گفتگوهای گوناگون برای ایجاد تنوع ، استراحت، ایجاد تمرکز در حین دیدن و شنیدن و جمع بندی محتوای برنامه از وله استفاده می شود.

ج- وله های همزمان یا زیرنویس: وله های همزمان به صورت زیر نویس به کار می روند. به هنگام پخش اکثر برنامه ها این وله به شکل افقی ، اطلاعات مورد نظر و لازم را به بیننده منتقل می کند. این اطلاعات مربوط به آن برنامه نیست و شامل زمان بندی (میزان زمان برنامه ،نام برنامه و میزان زمان باقی مانده) اعلام برنامه بعدی، اطلاعیه های مهم، برخی اخبار مهم و... است.             

انقلاب ارتباطات با کشف تلگراف بی سیم نتایج خود را عرضه کرد و در آغاز شتابی اندک داشت، رادیو آمد و به دنبالش تلویزیون و پس از آن آهنگ پیشرفت چنان شتابی یافت که دیگر به آسانی نمی توان دنبالش کرد و تا از یک نوآوری خبردار شویم، کهنه شده و دیگری گام به میدان گذاشته است.

 این نوشتار بخشی از یادداشتهای جمشید ارجمند به عنوان مترجم در ابتدای کتاب تاریخچه رادیو و تلویزیون اثر پیرآلبر و ژان تودسک است.

 کتاب فوق شامل سه بخش است:

 بخش اول شامل دوفصل است به مراحل نخست رادیو ،تلگراف بی سیم و رادیو و نخستین گیرنده های رادیو و نخستین برنامه ها می پردازد.

عصر رادیو مبحثی است که بخش دوم به آن می پردازد که در چهار فصل تنظیم شده است: فصل اول: رادیو در سالهای 30، فصل دوم: جنگ امواج، فصل سوم: رادیو پس از جنگ جهانی دوم و فصل آخر بخش به مراحل نخست تلویزیون می پردازد.

 بخش سوم که سه فصل دارد و در مورد عصر رسانه های دیداری- شنیداری بحث   می کند.

فصل اول: هدفها و وسیله ها، فصل دوم: پیشرفتها و گونه های تلویزیون و فصل سوم : رادیو در عصر تلویزیون.

 این کتاب در سال 1368 ، در شرکت انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی(علمی و فرهنگی) و در 162 صفحه به چاپ رسیده است.

لنز زوم انعطاف و آزادی ای را برای شما فراهم می آورد که حتی در خیالتان هم  نمی توانید به آن دست یابید. زوم همچنین می تواند شما را به سمت یک تکنیک شلخته و راحت ببرد.

چه کمکهایی می تواند لنز زوم به شما نماید

زوم لنز در کار تولیدی منفعتهای زیادی دارد به خصوص آن هنگام که نمی توانید دوربینتان را تکان دهید یا سه پایه بسیار سنگین برای حرکت است یا هنگامی که تصویر بردار ماهر برای انجام حرکت «دالی» نیست. زوم می توانداغلب سریعتر و نرمتر از حرکت دالی باشد. در هنگامی که از یک دوربین استفاده می نمایید ، باحرکت زوم  می توانید تنوع نمایی داشته باشید.

 به واسطه این که اندازه زاویه زوم لنز می تواند در لحظه تغییر یابد، هیچ احتمالی برای از داست دادن واقعه یا عملی وجود ندارد در مقایسه با لنزی که دارای فاصله کانونی ثابت و دارای پوشش خوبی از محیط اطراف است.

 شما می توانید با عمل زوم اثرات غیر دلخواه و مزاحم پرسپکتیو را پنهان نمایید. با تنظیم آرام اندازه زاویه لنز زوم، شما می توانید عمل کادر بستن را بدون تکان دادن سه پایه دوربین بهتر انجام دهید. عمل زوم می تواند مفید و بهتر باشد  هنگامی که بازیگر یا مجری برای دیدن خطوطی را که برای راهنمایی او بر روی زمین کشیده اید دچار مشکل می شود.

شما می توانید از کل یک صحنه به نمای بسته آن کات نمایید ،که با این عمل ممکن است گیج شود یا موضوع را نفهمد.در کل تا می توانید از این تکنیک اجتناب نمایید. به هر حال هنگامی که این انتقال به صورت هنری باشد ، برای به وجود آوردن نقطه تمرکز، شما می توانید بر روی موضوعی که دنباله دارد از اندازه زاویه باز تا بسته آن زوم کنید. زوم می تواند به عنوان پل موثر تصویری ای باشد بدون مشکلاتی که در حرکات فیزیکی دوربین با آن رو به رو می شوید و یا تاخیر زمانی که در نماهای حرکتی با آن درگیر هستید.

 استفاده دراماتیک از لنز زوم

 زوم کن همراه با احتیاط! عمل زوم اگر همراه با نرمی باشد اثرش عمیق خواهد بود. از حرکت زوم تند که نتایج تهوع آوری را در نقاط ابتدایی و انتهایی به دنبال دارد اجتناب نمایید. زوم  به جلو(Zoom In)  برای بیان جزییات شما را قادر می سازد تا توجه را مستقیما به آنجایی که دلخواه شما است ببرید. همچنین زوم می تواند با محدود نمودن محیطی را که بیننده می بیند توجه را بر روی نقطه تاکید افزایش دهد. در ضمن با یک زوم تصادفی شماحواس بیننده را دیدن جزییات پرت می کنید. وقتی که زوم می کنید فاصله و عمق به صورت دراماتیکی در هم فرو می روند. بر عکس زوم به بیرون(Zoom Out) توهم انبساط یا افزایش را در ما ایجاد می کند.

کارگردانی مصاحبه2

قسمت مرکزی یک مصاحبه نیاز به یک نماهای معین در زمانهای خاص دارد. در هنگام صحبتهای مقدماتی مهمان، ما باید به او بنگریم؛ شاید این موضوع واضح باشد اما نکته گم شده ای برای شمار زیادی از افراد است.

Reaction Shot

استفاده از نمای شخصی که در حال صحبت است، فریب بزرگ یک مصاحبه است، این می توانداز لحاظ بصری خسته کننده و کاملا غیر ضروری باشد. بیننده می داند که چه کسی در حال صحبت و چه کسی در حال گوش دادن است، حتی اگر او را در حال حرف زدن نبیند. چه بسا بهتر این باشد که در برنامه از نماهای عکس العمل از افرادی که در مصاحبه حضور دارند استفاده نمایید. برای مثال بیننده هنگامی مخالفت مهمان با یک نقطه نظر را دریافت می کند که شما نمای عکس العمل او را نشان دهید (برای مثال تکان دادن سر).

نماهای عکس العمل نباید طولانی و زیاد باشند؛ اما لطفا این گونه نماها را به اندازه کافی نشان دهید تا بینندگان به اشتباه نیفتند.

رفتن از «دو شات» به «دوشات»

بعضی از افراد دوست ندارند که از یک «دو شات» به «دو شات» از جهت دیگر برش شود. اگر شما در میان چنین جمعی افتادید و تنها شما هستید که از این عمل در کار با دو دوربین استفاده می کنید از این سکانس زیر استفاده نمایید، «دو شات» به طرف مصاحبه کننده، تنهای مهمان، تنهای مصاحبه کننده(نمای عکس العمل)، «دو شات» به طرف مهمان. بدیهی است که این سکانس را می توان به روش دیگر سوییچ نمود.

زوم در طول مصاحبه

گفته شد که نماهای عکس العمل ارایه مصاحبه را روانتر می سازد. زمانهایی وجود دارد که شما نمی توانید تغییری در نمایتان ایجاد نمایید.زمانی است که مهمان در حال تسلیم شدن است پس نباید با عملتان مزاحم شوید و توجه را از روی او منحرف نمایید، فقط او را در داخل نما نگهدارید به مانند  آنچه که هست  و با یک زوم آهسته می توانید تاثیر بسیار زیاد در بیننده ایجاد نمایید؛ به خصوص موقعی که مصاحبه به سمت نقطه اوج می رود . این کار ممکن است توصیف احساسی برای واقعه ای باشد که در حال رخ دادن است و یا ممکن است گرفتن حقیقت درستی از یک سیاستمدار. تمام کردن برنامه با یک نمای بسته یا بسیار بسته با ثانیه هایی سکوت می تواند بسیار موثر و مفید باشد اگر مصاحبه کننده خیز به جلو برنمی دارد و یا در کل حرکتی انجام نمی دهد که از کادر خارج شود.

قیمت کتاب ۹۹/۱۸ یورو می باشد.

                                               بخش پنجم

دو مجری – دو مهمان (Two Plus Two)

 این یک قالب متداول برای برنامه های صبحگاهی و روزانه است ومعمولا بر اساس شکل «L» چیده می شود. تصویر برداری در این نوع چیدمان با 3 دوربین امکان پذیر است اما کار با 4 دوربین ایده آل است.

نمای دوربینها

 در نموداری که نشان داده شده ، دوربین 3 و 4 بر روی مجریان متمرکز شده اند. اگر شما نیاز دارید هر دو مجری را در یک زمان واحد داشته باشید ، دوربین 4 مجری 2 را بگیرد و دوربین 3 مجری 1 را داشته باشد. این کار یک خط دید منطقی برای مجریان فراهم می آورد.

اگر شما می دانید کدام مجری در نمای بعدی صحبت می کند، او را با دوربین 4 که اغلب اوقات بهترین خط دید را ارایه می دهد تصویر برداری نمایید . دوربین 3 می تواند به پهلوو به آرامی به سمت چپ حرکت نماید تا یک نمای باز و وسیع از مجری که در حال صحبت است.

دورین 1 و 2 می توانند همین کار را با با مهمانان انجام دهند. اگر هر دو مهمان را در یک زمان می خواهید در یک زمان داشته باشید،پس با دوربین 1 مهمان B و با دوربین 2 مهمان  A را بگیرید. کاری دیگری که می توانید انجام دهید. با دوربین1 از مهمانی که درحال صحبت است تصویر برداری نمایید و دوربین 2 «دوشات» آنها را ارایه نماید.

دو مجری – سه مهمان ( Two Plus Three)

این نوع چیدمان - L- این امکان را به شما می دهد تا اگر یک مهمان اضافی داشته باشید ،بدون هیچ مشکلی آن را به جمع افراد حاضر اضافه نمایید. در بسیاری از برنامه ها جایی را به عنوان «Jump Seat» طراحی می کنند تا اگر بخواهند مهمانی را به جمع بیفزایند به راحتی بتوانند این کار را انجام دهند. به صورت وسیع و گسترده قوانینی که برای دوربینها گفته می شود تغییر نمی یابد مگر این که شما بخواهید با دوربین2 ،کل افرادی که در مصاحبه شرکت کرده اند را در کادر داشته باشید. با دوربین 1، همواره می توانید نماهای تنها و تکی از مهمانان ضبط نمایید.

کنترل نمودن مصاحبه

سختی کار در مصاحبه دو مجری- دومهمان در هماهنگی مجریان است. در این روش بسیاری از تیمهای مجریان روش «سکوت در ارتباط» راگسترش داده اند تا به طور همزمان هر دو نفر از مهمانان سوال نپرسند.

انتها در یک مصاحبه

شما بهتر می دانید که در انتهای مصاحبه مجری شما باید از مهمانان تشکرمی کند. یک نمای آماده از مهمانان داشته باشید تا هنگامی که مجری این عمل را انجام می دهد شما دچار سردرگمی و حیرت نشوید. مطمئن شوید که مجری شما می داند که نمای کدام دوربین ، نمای اصلی خواهد بود.

هنگامی که مصاحبه تمام می شود، مهمانان را سعی کنید بنشانید

بسیاری از مصاحبه شونده ها میل دارند در لحظه ای که مصاحبه تمام می شود استودیو را ترک نمایندکه این عمل آنها در جلوی دوربینی که بر روی آنتن است صورت می گیرد و آنها معمولا یادشان می رود که به آنها کابلهای میکروفن وصل است. به آنها باید پیشاپیش این مسئله را گفت تا روی مبل خود بنشینند تا مدیر صحنه به آنها اجازه حرکت را بدهد.

 ترتیب قرار گرفتن مصاحبه کننده و مهمانان (روش دوم):

دراین روش مصاحبه کننده در وسط قرار می گیرد که این کار به مصاحبه کننده در کنترل کردن مصاحبه کمک شایانی می کند؛ هرچند این چیدمان به شدت کار را برای تصویربرداری سخت تر می کند.

  دو دوربینه:

حقیقتا در این نوع چیدمان افراد، تصویربرداری خوب با دو دوربین محال است اما اگر شما یک مصاحبه کننده قابل و توانا دارید که هیچ مشکلی در طول برنامه با دوربینهای مختلف ندارد کار را می توان ادامه داد.

شما باید دوربینها را دو سمت میز قرار دهید . با یک حرکت نرم و آرام ، دوربین 1      می تواند نما تکی از مهمان B، یک «دو شات» از مصاحبه کننده و مهمانB، یک نمای تنها از مصاحبه کننده در حال صحبت با مهمان  Aاست یا یک نمای OTS ازA به طرف مصاحبه کننده ،یا «سه شات» از افراد.

 دوربین 2 دقیقا جهت خلاف را می گیرد.

برای این که بدانید که مصاحبه کننده بعدا با چه کسی صحبت می کند، می توانید به وسیله علایمی که قبل از برنامه با او هماهنگ می کنید این کار را به راحتی انجام دهید. یا این که مصاحبه کننده از تهیه کننده برنامه تبعیت کند که به او اعلام کند با چه کسی صحبت کند.

 فرض کنید شما بر روی مهمان  Aهستید (دوربین 2،MCU) ، اگر شما بدانید که مصاحبه کننده با مهمان  Aاز دوباره صحبت خواهد کرد، به دوربین1 دستور دهید که  MCUیا OTS  از مصاحبه کننده را بگیرد.

اگر شما بدانید که B مورد سوال مصاحبه کننده قرار می گیرد ، پس به دوربین 1 بگویید که «سه شات» بگیرد یا این که به راست بیاید و «دو شات» بگیرد. هنگامی که شما به دوربین1 کات می کنید ، دوربین 2 باید بر روی MCU از مصاحبه کننده که نگاه می کند به مهمانB باشد. به دوربین 2 هنگامی کات می کنیم که نمای آن اماده باشد.به دوربین 1 اجازه می دهیم با گرفتن MCUاصلاح کادر نماید.

 سه دوربینه:

شما هنوز دو دوربین در کناره ها دارید (اما الان آنها 1 و3 هستند)که نماهای مشابه ای را به شما می دهند . به همین ترتیب شما الان می توانید ریسک به پهلو بردن هم دوربین 1 و یا 3 را کم نمایید به واسطه این که آنها می توانند نمای  OTSاز یک مهمان که در حال نگاه کردن به دیگران است را به شما بدهند. این یک نمای بسیار خوب خواهد بود به واسطه این که آنها به طور مستقیم به همدیگر نگاه می کنند.

 دوربین 2 ، به صورت معمولی می تواند نمای مدیوم بگیرد که آن می تواند دوربین اصلی برای مصاحبه کننده باشد. این دوربین می تواند به چپ و راست حرکت کند اما مکان مفیدی که باعث می شود این دوربین حجم بزرگتری را در کادر خود قرار دهد مکانی است که این دوربین با حرکت مدور به آن مکان برسد .که این دوربین می تواند یک نمای«2شات» ای از  A که به چپ نگاه می کند و یک نمای «2شات» ای از مصاحبه کننده که به راست توجه دارد یا «سه شات». دوربین3 هم می تواند،MCU  یا یک نمای OTS از  Aبدهد.

بخش سوم

One Plus Two

سناریوی یک مجری، دو مهمان تابع همان قوانینی است که یک مجری – یک مهمان داشت اما با دو اختلاف. مصاحبه کننده هم می تواند بین دو مهمان بنشیند و یا یک طرف آنها قرار بگیرد.

مصاحبه کننده در یک طرف

این شیوه راحت ترین شیوه برای تصویر برداری است؛ به خصوص اگر شما دو دوربین داشته باشید.

    دودوربینه:

مصاحبه کننده برای خودش یک دوربین دارد(دوربین اول)، این دوربین می تواند هم به صورت تنها MCU یا MS مصاحبه کننده را بگیرد یا با حرکت جانبی نرم به سمت راست می تواند هر سه نفر را در کادر داشته باشد.

دوربین دوم هم می تواند به صورت تنها و تکی مهمانان را بگیرد و همزمان می تواند «2شات»مهمانان A وB را داشته باشد و یا هر سه نفر را در کادر داشته باشید. در این موقعیت شما بسیاری از  نماهای عکس العملی دوربین اول را از دست می دهید در هنگامی که دوربین دوم در حال اصلاح کادر است.

  سه دوربینه:

اکنون یک راست می رویم سر قضیه:

 مصاحبه کننده با دوربین اول صحبت می کند. این دوربین می تواند هم نمای تنها و تکی از مجری به صورتMS  یا MCU و یا می تواند با حرکت جانبی نرم به سمت راست ، هر سه نفر را در کادر داشته باشد.

 دوربین سوم ، می تواند نمای تکی از هر مهمان یا «دو شات» از مهمانA  و  Bرا داشته باشد.به طور کلی ما از دوربین دوم برای گرفتن نماهای مدیوم از مهمانان هنگامی که دوربین سوم ، مهمان  B را در کادر خود دارد.

 این گونه چیدمان دوربین به خوبی جواب داده به خصوص هنگامی که مهمانان با هم دوست هستند. شما می توانید «دو شات»های بسیار خوبی از مهمان B که به حرفهای مهمانA گوش می دهد بگیرید، که این کار، برای آرامش بخشیدن به مصاحبه مفید است، به خصوص هنگامی که شما می خواهید ببینید فردی را که به داستانی که گفته می شود می خندد.  این کار می تواند هنگامی انجام شود بین دو سیاستمدار، هنگامی که بدانیم مودب هستند و پرخاش نمی کنند. با قرار دادن مصاحبه کننده تان در انتهای میز، کنترل نمودن مهمانانی که شروع به دعوا و بحث می کنند سخت  خواهد بود. 

کتاب تکنیکهای تدوین تالیف دکتر احمدضابطی جهرمی را اداره کل آموزش سازمان صدا وسیما در سال 1384 منتشر کرده است.

مولف هدفهای کلی کتاب را آشنایی با تعاریف تدوین، فرآیند تدوین تداومی مرتبط با کارگردانی، اهمیت تدوین تداومی، تعریف نما، زمان و تداوم و رابطه بین آنها در تدوین، اصول حفظ تداوم، تکنیک های برش ، برش روی حرکت موضوع و تداوم تصویری می داند.

 این کتاب که مشتمل بر 11 فصل است و در 187 صفحه تقدیم علاقه مندان شده است.

در فصل اول ، با تعاریفی که صاحب نظران مختلف سینمایی از قبیل آیزنشتین،لف کولشف، اندری تارکوفسکی ، رودلف آرنهایم و ... در مورد تدوین ارایه داده ند آشنا خواهید شد.

فصل دوم ،در مورد فواید و کاربردهایی که تدوین دارد بحث خواهد نمود.

فصل سوم مشتمل بر تعریف ساختار، تدوین ،صحنه ونما از دیدگاه تصویربرداری و تدوین است.

فصل چهارم بر مفهوم تداوم و اهمیت آن در کارگردانی و تدوین می پردازد. تداوم داستانی، ریتم ، تنظیم روابط بازیگران با دوربین و فیزیک تداوم بخشهایی است که در این فصل به آنها پرداخته می شود.

فصل پنجم، به تداوم زمانی در تدوین که شامل زمان درونی، زمان برونی، نحوه برش در خروج و ورود به دو کادر متوالی است می پردازد.

 موضوع فصل ششم، تحلیل تدوینی صحنه و فصل بر اساس تداوم است که بر روی این موضوع نگارنده بر اساس سه نمونه(وحدت مکان با حفظ زمان فیزیکی رویداد، وحدت مکان با حفظ زمان دراماتیک رویداد، تفاوت در مکان و زمان رویداد) متمرکز می شود.

فصل هفتم به رابطه برش در حرکت (تداوم نماها در حرکت) می پردازد که بر اساس آن با برش پس از حرکت موضوع ، برش در آغاز حرکت موضوع آشنا می شویم.

موضوع بحث در فصل هشتم برش روی حرکت موضوع و حرکت دوربین که شامل برش روی حرکت موضوع، برش روی حرکت دوربین ، برش حرکت دوربین به حرکت دوربین به حرکت دوربین، برش نماهای متحرک به نماهای ثابت  است.

تداوم تصویری و انواع آن که شامل تداوم زمانی ، تداوم مکانی ، تداوم در جهت حرکت موضوع ، تداوم در خروج و ورود به کادر ، تداوم نوری، رنگ و سایه هاو تداوم صوتی است موضوعات فصل نهم را تشکیل می دهند.

فصل دهم به تکنیکهای گوناگون تصویربرداری و تدوین برای ایجاد تداوم بین نماها    می پردازد که شامل نمای مادر، نمای معرف، نمای زاویه معکوس و نمای برون برش است.

فصل یازدهم به نتایج زیبایی شناسی حاصل از به کار گیری تدوین تداومی می پردازد.

 این کتاب با قیمت 1800تومان به فروش می رسد.  

هفته قبل که فرصتی دست داد تا در رامسر باشم؛ در اوقات فراغتی که دست داده بود به سرم زد تا فیلمی را ببینم که به ناگاه یک  CDتوجهم را جلب نمود ؛ حس کنجکاوی من که گل کرده بود تا ببینم که محتوا این CD چیست؟ در کمال ناباوری فیلمی بود که آقای «فرشید مسگران کریمی» درباره تبلیغ خود!!! ساخته بود.(درباره این علامتهای تعجب بعدا توضیح خواهم داد).

حال که از انتخابات دور شدیم و این تحلیل هیچ تاثیری در نتیجه انتخابات ندارد. جدا از پیروزی یا شکست کاندیدای مذکور، با توجه به این که ساختن فیلم در ایام انتخابات  درحال تبدیل به امری عادی می شود لازم دیدم نکاتی درباره این فیلم ذکر کنم.

1-   ابتدا از انتهای فیلم و از تیتراژ شروع می کنم:

در تیتراژ دو نفر را می بینیم در حال بر پانمودن دکوری هستند و در کنار این تصویر ، اسامی افرادی که در ساخت فیلم نقش داشتند(که در این جا می بینیم آقای فرشید همه کاره فیلم بوده)می آید؛ در فیلم هیچ اثری از دکور نیست و فیلمساز از تکنیک «کروماکی» استفاده نموده است و ما- بیننده- عملا هیچ گاه دکوری را نمی بینیم به غیر از آن «توقه» معروف. این تصور برای نگارنده ایجاد شده که فیلمساز ابتدائا نمی خواست از این تکنیک استفاده نماید اما بنا بر ضروریات مجبور به استفاده از آن گردید.(نگاه کنید به خطوط و سطوحی که در اطراف سر و سایر جاهای بدن دو نفر وجود دارد که همین جا به ضعف نور پردازی باید اشاره شود که نتوانسته پیش زمینه را از پس زمینه جدا نماید.)

2-  در تعریف تبلیغ آمده است:« ارتباطی است متقاعد گرانه به قصد تغییر باورها ،نگرشها ورفتارها صورت می گیرد. »(حکیم آرا ، محمدعلی،1384،ص7) .و برای این که تبلیغ در افراد تاثیر بگذارد ابتدا باید پیام ، توجه بیننده را جلب نماید ، سپس آن را بفهمد و در نهایت آن را درک نماید. کیفیت مغشوش ای که این فیلم دچار آن شده باعث شده تا بیننده اصلا توجهش جلب نشود و فیلم نتواند به هدف خود برسد. منظور از کیفیت مغشوش:

1/2- هنگام برش از یک نما به نمای دیگر(که می تواند کات،دیزالو و وایپ باشد)،پرش صوتی ایجاد می شود.

2/2- هنگام برش از یک نما به نمای دیگر، پرش نوری و رنگی ایجاد می شود.

3-   به این دو موقعیت توجه نمایید:

آقای فرشید در این قسمت عنوان می نماید که«من این چرخ را به این خاطر در این دکور قرار دادم و...» (نقل به مضمون) اگر برای اولین بار فیلم را ببینید در این جا  می فهمید که فردی که می خواهد این فیلم برایش تبلیغ نماید کاره ای در پشت صحنه است.(اگر بگذریم از تیتراژ).

کمی به جلوتر برویم؛ آقای «فرشید» بعد از هر سوالی که مجری می کند در ابتدای جواب خود عنوان می دارد که «چه سوال به جایی»،«چه سوال خوبی» و... . با این گونه گفتار، باید بیننده باور کند که آقای «فرشید» از چیدمان سوالات هیچ خبری ندارد. این تناقض را چگونه باید توجیه نمود؟ به نظر شما، بیننده در قبال این تناقض چه تصمیمی باید بگیرد؟

4-  هنوزآن قدر احترام به بزرگتر در کشور ما منسوخ نشده و هنوز فرهنگ غرب بر ما مستولی نگشته؛ وقتی یک کوچکتر(آقای فرشید) در محضر بزرگتری(پیشگاه مردم رامسر) وارد می شود آیا باید چهار زانو و مودب بنشیند یا پا روی پا می گذارد و نشمینگاه خود را به طرف بزرگتر خود بنماید. فیلم را نگاهی دوباره بیندازید و خود قضاوت نمایید.

و در انتها:

منصور را چو بر بالای دار بردند.هر کسی چیزی می انداخت،منصور چیزی نگفت. شبلی گلی انداخت ، منصور آهی نمود. پرسیدندش دلیل آه کردن تو چه بود؟ گفت: آنهایی که سنگ می اندازند نمی دانند برای چه می زنند اما دردم از این است که او می داند و می زند.(نقل به مضمون).

پاورقی:

کروماکی: به تکنیکی گفته می شود که به صورت الکترونیکی، رنگ غالب پس زمینه را که اغلب اوقات آبی است را حذف می کنند و به جای ان تصاویر دلخواه خود را قرار می دهند.

پیام: شامل میزان سازمان یافته و موضوع داری از اطلاعات است که از فرد یا گروهی به قصد انتقال به فرد یا گروه دیگر، در قالب زبان کلامی یا غیر کلامی تنظیم می شود.

(حکیم آرا،محمد علی،1384،ص274).

منابع:

حکیم آرا،محمد علی، ارتباطات متقاعد گرانه و تبلیغ،تهران،سمت،1384.